As primeiras reformas e a reedificación do século XVIII.
As primeiras noticias documentais da ermida datan de finais do século XVII. Por aquel entón, o edificio atopábase en mal estado e non reunía condicións axeitadas para o culto, ademais de resultar pequeno para a celebración das festividades do santo.
Nunha nota do ano 1683 recóllese o acordo da feligresía para que, se algún devoto asumía os custos, se procedese á súa reparación. Don Pedro Pérez, veciño de Zadagós, tomou ao seu cargo as obras, alongando considerablemente a capela, renovando os seus elementos e deixando o edificio en condicións dignas para o culto.
Poucos anos despois, xa nos anos vinte do século XVIII, a ermida foi practicamente reedificada na súa totalidade. A documentación parroquial recolle os gastos da obra, incluíndo os traballos de cantería realizados polo mestre pedreiro Francisco Rodríguez, así como a construción do altar, a peaña e o losado da capela maior. Tamén se mencionan os traballos de encalado interior e exterior.
A pesar de estar recentemente reedificada, na visita parroquial de 1729 indícase que a igrexa carecía de retablo, polo que o bispo instou aos feligreses a sufragar esta obra mediante reparto. Esta recomendación volve reiterarse na visita de 1734.
A ermida atopábase en mal estado e resultaba demasiado pequena para o culto. Foi entón cando Don Pedro Pérez, veciño de Zadagós, asumiu pola súa conta a súa reforma, ampliándoa e mellorando a súa estrutura. A pesar diso, anos máis tarde, en 1729, o bispo declarou que a ermida seguía “indecente” por non ter retablo e ordenou aos veciños recadar fondos para construílo… pero nunca se fixo.
E outro detalle…
Sobre a porta consérvanse inscricións relacionadas coas obras do século XVIII, pero a súa lectura resulta difícil, xa que as letras foron repintadas e manipuladas co tempo.
Sobre a porta principal da ermida consérvase unha inscrición relacionada coas obras realizadas, aínda que a súa lectura resulta dificultosa debido ás sucesivas repinturas e manipulacións das letras.
No interior do edificio figuran tamén dúas datas que testemuñan novas intervencións. Unha delas corresponde ao ano 1930, cando se indica que o templo foi reedificado a conta do pobo. A outra inscrición, localizada debaixo da espadana, sinala o ano 1983, facendo referencia a posteriores melloras.
A ermida presenta unha soa nave longa, con cuberta a dúas augas. A fachada é sinxela, cunha porta alintelada acompañada por dúas xanelas cadradas de gran tamaño. Remata o conxunto unha pequena e estilizada espadana dun só oco, coroada por unha cruz de pedra sobre podio.
O edificio constitúe un exemplo da arquitectura relixiosa rural, marcada polas sucesivas intervencións e pola implicación continuada da comunidade na súa conservación ao longo do tempo
Contacta co Concello para comunicar os teus comentarios, dúbidas ou suxerencias.
